HISTORISCH ONDERZOEK


Ik ben gepromoveerd genderhistoricus met een brede academische achtergrond. Ik heb tien jaar aan de universiteit gewerkt als promovendus, docent en postdoc en heb daarnaast voor diverse onderzoekscommissies gewerkt. Sinds 2019 werk ik als zelfstandig historisch onderzoeker. Op deze pagina vind je een overzicht van mijn historische onderzoeksprojecten en de publicaties die daaruit zijn voortgekomen.

Huidige projecten

Ik ben momenteel werkzaam als freelance historisch onderzoeker in een project van het Verwey-Jonker Instituut. Voor dit project onderzoeken we binnenlandse afstand en adoptie (1956-1984). Tussen 1956 en 1984 deden veel vrouwen afstand van hun kind, vaak onder druk. In opdracht van het Wetenschappelijk Onderzoek- en Documentatie Centrum (WODC), onderzoeken wij de situaties van de moeders, vaders, kinderen en adoptieouders en de rol van de overheid. Lees hier meer over het project.

Daarnaast werk ik aan een publieksboek over mijn proefschrift, met als werktitel Misdadige meisjes. Het boek zoomt in op de pupillen van het Rijksopvoedingsgesticht voor meisjes, een instelling waar seksueel ‘losbandige’ meisjes uit de werkende klasse werden omgevormd tot hardwerkende dienstbodes en brave huismoeders. Het vertelt het verhaal van Johanna H., Aaltje D., Martha P. en Sietske G., die elk in een andere periode in het gesticht terechtkwamen, en dus ook een andere benadering tegemoet gingen. Aan de hand van hun rijke en niet eerder onderzochte persoonsdossiers – met daarin hun zelfgeschreven levensgeschiedenissen, formulieren met schedelmetingen, Rorschach inktvlekkentest rapporten en verslagen van therapiesessies – krijgen we te zien hoe er in elke periode een ander ‘misdadig meisje’ ontstond, en lezen we hoe de meisjes reageerden op de pogingen van deskundigen en heropvoeders om hen in kaart te brengen.


Eerdere projecten

LHBT-arbeidsdiscriminatie

In de periode 2019-2020 was ik als historisch onderzoeker betrokken bij een onderzoek van het Verwey-Jonker Instituut naar LHBT-arbeidsdiscriminatie door de overheid tussen 1945 en 1971. Dit onderzoek resulteerde in de volgende publicatie:

“Geen aanstoot geven onder alle omstandigheden”. De overheid en haar werknemers: personeelsbeleid en homoseksualiteit 1945-1971. Marian van der Klein, Luc Brants en Monique Stavenuiter, met medewerking van Saskia Bultman, Jan Willem Duyvendak en Marije Voorwinden.

Lees hier het volledige rapport.


Commissie-De Winter: Geweld in de jeugdzorg

In de periode 2017-2019 was ik als historisch onderzoeker betrokken bij het onderzoek van de Commissie-De Winter naar geweld in de jeugdzorg (1945-2019).

Samen met mijn deelonderzoeksgroep was ik verantwoordelijk voor de onderstaande twee publicaties:

Archiefstudie Sporen van geweld in de jeugdzorg na 1945. Bekeken vanuit de sectoroverstijgende kernthema’s professionalisering, toezicht en inspectie en zwartboeken‘ – samen met Jacques Dane, Evelien Walhout en Linda Terpstra
Onvoldoende beschermd, geweld in de Nederlandse jeugdzorg van 1945 tot heden
Rapport Commissie Onderzoek naar Geweld in de Jeugdzorg/Commissie-De Winter deel 2: Sector- en themastudies, pp. 315-381, 2019.

Bronstudies bij Archiefstudie Sporen van geweld in de jeugdzorg na 1945‘ – samen met Jacques Dane, Evelien Walhout en Linda Terpstra
Onvoldoende beschermd, geweld in de Nederlandse jeugdzorg van 1945 tot heden
Rapport Commissie Onderzoek naar Geweld in de Jeugdzorg/Commissie De Winter deel 3: Bronstudies
Bronstudies bij Archiefstudie Sporen van geweld in de jeugdzorg na 1945, pp. 1-28, 2019

Lees hier het volledige eindrapport.


Proefschrift

Constructing a Female Delinquent Self: Assessing Pupils in the Dutch State Reform School for Girls, 1905-1975 (lees)
Proefschrift, Radboud Universiteit Nijmegen, 2016

Van 2010-2015 was ik als docent-promovendus werkzaam aan de Radboud Universiteit Nijmegen. In 2016 promoveerde ik op een proefschrift over het Rijksopvoedingsgesticht voor meisjes (1905-1975), getiteld Constructing a Female Delinquent Self: Assessing Pupils in the Dutch State Reform School for Girls, 1905-1975. In dit gesticht kwamen meisjes uit de werkende klasse terecht die volgens de kinderbescherming in aanmerking kwamen voor een langdurige heropvoeding. Meestal hadden zij zich op seksueel gebied ‘misdragen’, bijvoorbeeld omdat ze rondhingen op straat, veel snoepten, omgingen met ongunstige jongens, of in de ogen van hun heropvoeders het risico liepen om ongehuwd moeder te worden of in de prostitutie terecht te komen.

Voor mijn promotieonderzoek onderzocht ik de manier waarop de meisjes bij binnenkomst werden onderzocht door de gestichtsstaf, en hoe de onderzoekstechnieken die de staf gebruikte – schedelmeten, levensverhalen schrijven, Rorschach inktvlekkentests en therapiesessies – de identiteiten van de meisjes vormgaven.

Op basis van de persoonsdossiers van 124 meisjes die tussen 1905 en 1975 werden opgenomen, laat ik zien dat de gestichtsstaf de ‘losbandige’ seksualiteit van de pupillen probeerde te disciplineren door wetenschappelijk onderbouwde assessmenttechnieken in te zetten om ‘in’ de meisjes te kijken en innerlijke verandering teweeg te brengen, met het doel om deze misdadige meisjes om te vormen tot hardwerkende dienstbodes en toekomstige brave huismoeders. Door de niet eerder bestudeerde levensgeschiedenissen, formulieren en rapporten van de meisjes als bron te gebruiken, laat ik zien dat elke assessmenttechniek een ander ‘misdadig meisje’ creëerde, waarmee ik aantoon dat hoe de expert mat, bepaalde wat hij of zij zag, en vormgaf aan de manieren waarop de meisjes over zichzelf konden praten.

Hier vind je een digitale versie van mijn proefschrift. Interesse in een gedrukt exemplaar? Stuur me een bericht!


Artikelen (peer-reviewed)

From Confessing to Self-Psychologising: The Influence of Assessment Practices on Female Reform School Pupils’ Autobiographies, 1913-1975
Life Writing (forthcoming)

Seeing inside the Child: The Rorschach Inkblot Test as Assessment Technique in a Girls’ Reform School, 1938-1948’ (lees)
History of Psychology, Online voorpublicatie, 06-08-2020

Dit artikel heeft de 2020 Best Article Award van de Society for the History of Psychology gewonnen, voor het beste artikel van 2020 in academisch tijdschrift History of Psychology.

Identity in Forms: Paper Technologies in Dutch Anthropometric Practices around 1900’ – samen met Geertje Mak (lees)
International Journal for History, Culture and Modernity, vol. 7, 2019, pp. 64-109

Tussen schuld en plezier: De levensgeschiedenissen van meisjes in het Rijksopvoedingsgesticht te Zeist, 1925-1950’ (lees)
Historica, vol. 1, 2013, pp. 13-17


Geselecteerde vakpublicaties

Het pupildossier als bron‘ (lees)
Jeugdbeleid, vol. 13, 2019: pp. 138-147

Iconische inktvlekken: De eeuwlange fascinatie voor de Rorschachtest
Karakter: Tijdschrift van wetenschap, vol. 61, 2018, pp. 2-4

Misdadige meisjes: Van driften tot affectietekort als drijfveer
De psycholoog, vol. 12, 2017, pp. 10-11

“En die ballerina is de echte Jenna”: De mythe van het masker
Mythen van gender: Essays voor Willy Jansen
Stefan Dudink en Liedeke Plate (red.), pp. 147-152. Nijmegen: Vantilt, 2015
Een artikel over het reality tv-programma ‘Dames en heren in de dop’

“Gelaatskleur: bleek”: Het fabriceren van het “gedegenereerde” meisjeslichaam’
Ex Tempore, vol. 31, no. 4, 2012, pp. 259-266

Verlicht is carrièregericht‘ (lees)
Volonté Générale, vol. 3, 2012, pp. 4-6
Een reactie op Liang de Beer en Dieuwertje ten Brinke, ‘Wat is Feminisme 3.0?’, Volonté Générale, vol. 1, 2012, pp. 26-30


Recensies

Mamas of Dada: Women of the European Avant-GardePaula K. Kamenish
Columbia, SC: The University of South Carolina Press, 2015, 198 pp. In: Symplokē, vol. 27, no. 1, 2019, pp 521-524

Lezen in de Lage Landen. Studies over tien eeuwen leescultuurWim van Anrooij en Paul Hoftijzer, red.
Hilversum: Verloren, 2017, 299 pp. In: Nederlandse Letterkunde, vol. 24, no. 1, 2019, pp. 133-135

The Pious Sex: Catholic Constructions of Masculinity and Femininity in Belgium c. 1800-1940 – Tine van Osselaer (lees)
In: Tijdschrift voor Geschiedenis, vol. 127, no. 4, 2014, p. 728


Geselecteerde congrespapers en lezingen

lezing op uitnodiging
“toen was ik heel ondeugend geworden”: Zelfpresentatie in de levensgeschiedenissen van misdadige meisjes, 1926-1975’
symposium Kwetsbaar en gekwetst: Een historisch-pedagogisch perspectief op zorgenkinderen
Rijksuniversiteit Groningen (30 maart 2021)

lezing op uitnodiging
‘Zicht op het kind. Het pupildossier als bron’
symposium Kind Buiten Beeld: Het vervaagde verleden van de jeugdzorg
Stichting Tot Steun Nederland/Pro Juventute, Amsterdam (2019)

lezing op uitnodiging
‘Ethische kwesties in historisch onderzoek: Persoonsdossiers van gestichtspupillen als bron’
studiedag van de Belgisch Nederlandse Vereniging voor de Geschiedenis van Opvoeding en Onderwijs (BNVGOO)
KU Leuven, België (2018)

lezing op uitnodiging
“Toch wist ik dat dit alleen maar een spelletje was”: Praktijken van het zelf in het Rijksopvoedingsgesticht voor meisjes, 1950-1975
themamiddag ‘Emoties en het zelf’ van de werkgroep Lichaamsgeschiedenis
Universiteit Utrecht (2017)

lezing op uitnodiging
Forms of Identity: Paper Technologies in Dutch Anthropometric Practices’ – met Geertje Mak
themamiddag ‘Paper Technology’ van de werkgroep Lichaamsgeschiedenis
Universiteit Utrecht (2016)

congrespaper
The Privilege of Being Tested? Administering the Rorschach Inkblot Experiment Among Delinquent Girls, 1938-1949
7th International Conference of the European Society for the History of Science
Karelsuniversiteit, Praag, Tsjechië (2016)

lezing op uitnodiging
Verplicht praten over het zelf: Autobiografie-schrijven als kennistechniek, 1926-1975
bijeenkomst van de werkgroep (Auto)biografie/egodocumenten, Huizinga Institute
Universiteit Amsterdam (2015)

congrespaper
Sexuality Under Scrutiny: Anthropometry in the Dutch State Reform School for Girls, 1905-1952
The Europe of Women congres
Radboud Universiteit Nijmegen (2015)

congrespaper
The “Inner Life” of the Delinquent Girl? The Rorschach Test as Knowledge Technique, c. 1938-1948
History of Science PhD Conference
Rolduc Abbey, Kerkrade (2015)

lezing op uitnodiging
Scrutinizing Sexuality: Uncovering the Hidden Pasts of Delinquent Girls
congres What is Sexuality in Practice?
Soeterbeeck, Ravenstein (2014)

lezing
Measuring the Mind: Testing and Categorization in the Dutch State Reformatory for Girls, 1905-1950
Max Planck Institut für Wissenschaftgeschichte
Berlijn, Duitsland (2014)

congrespaper
From Body to Data: The Practicalities of Anthropometric Examination in the Dutch State Reformatory for Girls, 1905–1952
History of Science Society (HSS) Annual Meeting
Chicago, IL, Verenigde Staten (2014)

congrespaper
“The Truth, is Bald, and Cold –”: The Treatment of Unsettling Knowledge in Dickinson and Sigourney
Annual Meeting of the Emily Dickinson International Society
Amherst, MA, Verenigde Staten (2014)

lezing en workshop op uitnodiging
“Afwijkende” meisjes: Kennistechnieken in het Rijksopvoedingsgesticht voor meisjes, 1905-1975
Het menselijk lichaam congres
Radboud Universiteit Nijmegen (2013)

congrespaper
“Gedegenereerd” of “een inzinking van den puberteitsleeftijd”: De categorisering van gedrag van “misdadige” meisjes, 1909-1939
Moving Humanities: Interdisciplinariteit in de geesteswetenschappen congres
Radboud Universiteit Nijmegen (2012)

congrespaper
Guilt, Pleasure and the Private Self in Delinquent Girls’ Life Stories, 1926-1950
Life Writing Workshop: Personal Story and Public Appearance
Tilburg University, Tilburg (2012)

congrespaper
Practices of Knowing: Sexuality and the “True” Self in the Dutch State Reformatory for Girls, 1950-1975
8th European Feminist Research Conference
Central European University, Boedapest, Hongarije (2012)

congrespaper
Paradoxes of the “True Self”: A Look at the Psychological Examination Reports of Girls in the Dutch State Reformatories (1950-1975)
NOG National PhD Research Day, Doing Gender in the Netherlands: Transgenerational Perspectives
Radboud University Nijmegen (2012)

congrespaper
“Now they want to bring this other Chris to the surface”: The Practice of Psychological Examination as Practice of Identity Construction in the Dutch State Reformatory for Girls, 1950-1975
Thinking Gender: 22nd Annual Graduate Student Research Day
UCLA, Los Angeles, Verenigde Staten (2012)

congrespaper
Writing “Deviancy”: Guilt and Pleasure in the Autobiographies of Inmates of the Juvenile State Reformatory for Girls in the Netherlands, 1926-1950
NOV National PhD Research Day, Doing Gender in the Netherlands: Discovering the Global in the Local
Universiteit Utrecht (2011)

Back to top